Μόδα και κρίση

Φεβρουαρίου 28, 2009 § 2 Σχόλια

25_fashion_is_indestructable_gallery__392x40001

«Fashion is indestructible”
Λίγο καιρό μονάχα μετά το τέλος δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, Cecil Beaton φωτογραφίζει για την Βρετανική Vogue, μοντέλα με ρούχα άγγλων σχεδιαστών ανάμεσα στα ερείπια των βομβαρδισμένων κτιρίων του Λονδίνου. Τίτλος της φωτογράφισης – Η μόδα είναι άφθαρτη.
Αφήστε κατά μέρος τα επίθετα που με ευκολία χαρακτηρίζουν την παραπάνω λεζάντα, όπως «επιφανειακό» και «αλαζονικό». Πίσω από όλα αυτά παραμένει μια αδιαμφισβήτητη αλήθεια – η μόδα επιβιώνει πάντα. Πέρα από οποιαδήποτε κρίση, δυστυχία και δυσκολία, η γυναικεία φιλαρέσκεια υπηρετεί την αρχέγονη εντολή της , το σεξουαλικό ένστικτό, την ανάγκη για επιβεβαίωση, την συνέχιση του είδους. Η γυναίκα είναι ικανή να διατηρήσει την θηλυκότητα της ακόμα και με τα πιο πενιχρά μέσα και η ιστορία είναι εδώ για να μας το επιβεβαιώσει. Όλη αυτή η αμπελοφιλοσοφία έχει και το καλύτερο κερασάκι – η ταυτότητα της θηλυκότητας , αλλάζει σύμφωνα με το προφίλ της κρίσης και γίνεται ευδιάκριτη μόνο μετά από πολλά χρόνια, κοιτάζοντας τις εικόνες εκείνης , της παλιότερης εποχής. 
Μόδα πολέμου 
Για να γυρίσουμε στην δεκαετία του ’40, την δυνατότερη κρίση που πέρασε η ανθρωπότητα τα τελευταία 100 χρόνια, μας φαίνεται εντελώς φυσικό το γεγονός πως η μόδα εκείνη την εποχή είχε σταματήσει . Λάθος. Αν και με ταχύτητα χελώνας οι γυναίκες συνεχίζουν να συζητούν μεταξύ τους για φορέματα. Από την αρχή του πολέμου, στο Παρίσι γίνονται η πρώτες προτάσεις για σικ εμφανίσεις στο καταφύγιο, και οι σχεδιαστές προτείνουν άνετες φόρμες με επένδυση από γούνα. Για τους Παριζιάνους , γίνεται θέμα εθνικής σημασίας να διατηρηθεί το Παρίσι ως πρωτεύουσα της μόδας. Επιστρέφει στην η κουκούλα, ενώ η Elsa Schiaparelli συμπληρώνει το σύνολο με μικρά κομψά τσαντάκια για τις μάσκες anti-gas.stockings-go-to-war

Κατά την διάρκεια του πολέμου, όταν πλέον οι προμήθειες γίνονται δυσεύρετες και τα περισσότερα αγαθά αγοράζονται με κουπόνια, οι γυναίκες βρίσκουν ευφάνταστους τρόπους να φτιάχνουν φορέματα από κουρτίνες και καλύμματα, και οι αγγλίδες θυσιάζουν το μετάξι των εσωρούχων τους για τα αλεξίπτωτα των γενναίων πολεμιστών.

Οι γυναικείες κάλτσες , προϊόν πολυτελείας, γίνεται πλέον εξαιρετικά δυσεύρετο καθώς το νάιλον θα περιμένει και αυτό την αμερικάνικη απόβαση . Οι γυναίκες βρίσκουν λύση και σε αυτό, με επαγγελματίες που αναλαμβάνουν να βάψουν τα πόδια της πελάτισσας , σχεδιάζοντας ακόμα και την πολυπόθητη πίσω ραφή.1940s-1

Οι γραμμές των ρούχων και η σιλουέτα χάνει τις φυσικές της ισορροπίες – λογικό, σε καιρούς αναταραχής και μεγάλων αλλαγών οι γυναικείες καμπύλες, σημάδι γονιμότητας και αρμονίας χάνουν τον μπούσουλα. Έτσι λοιπόν εμφανίζονται υπερτονισμένοι ώμοι με μεγάλες βάτες, παπούτσια – κοθόρνοι από φελλό, ένα υλικό που γεννήθηκε στην «εθνική» μόδα του Mussolini, για να μειωθεί η χρήση του δέρματος , και δούλεψε πάνω του με μεγάλη μαεστρία ένας νεαρός με μεγάλο ταλέντο, ο Salvatore Ferragamo. Τους μεγάλους και δυσανάλογους αυτούς όγκους συμπληρώνουν οι ψηλές κομμώσεις και τα μικρά – ψηλά καπέλα, το μόνο αξεσουάρ που οι γυναίκες μπορούσαν να διακοσμήσουν με οποιοδήποτε υλικό και ελεύθερα – ακόμα και με εφημερίδες.

 

Εάν όμως τα πράγματα ήταν τόσο ζοφερά για την δεκαετία του 40, λίγα χρόνια πρίν, στη διάρκεια του μεσοπολέμου , η κρίση έριχνε την μόδα σε άλλα μονοπάτια. Γιατί όλοι μας ξέρουμε πως η ιστορία κάνει κύκλους ,αλλά ποτέ κανένας δεν επιβεβαίωσε πως θα είναι ομόκεντροι. 
Κραχ – λίγο πριν , λίγο μετά.
Μετά το τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και πριν το κραχ του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης το 1929, δύο παράλληλοι κόσμοι επιβεβαίωναν τον κανόνα. Ο πρώτος, με αυτούς που είχαν τα πολλά μα πάρα πολλά χρήματα και την πολύ μα πάρα πολύ όρεξη. Ήταν η εποχή που η αριστοκρατική καταγωγή δεν ήταν απαραίτητο προσόν για χρήματα και κοινωνική καταξίωση. Ο τρόπος σκέψης και ζωής προηγούμενης, γαλαζοαίματη Ευρώπης, είχε καταρρεύσει. Αυτό που όλοι έψαχναν μονάχα ήταν να είναι νέοι και να βρίσκουν συνέχεια καινούρια πράγματα. Καινούριοι χοροί και μουσική, η jazz γίνεται το νέο άκουσμα, γεννιούνται τα πρώτα “it” girls, και πρωτοπόροι , παντού πρωτοπόροι που τρέχουν να προλάβουν τον καινούριο αυτό κόσμο. 

1920sdance

Στον άλλο κόσμο, τον μεγαλύτερο, βασιλεύει η εξαθλίωση, τα συντρίμμια του πολέμου, και η μεγάλη φτώχια. Στο Βερολίνο έρχεται πιο φτηνά να βάλεις χαρτονομίσματα στον τοίχο σου παρά ταπετσαρία, και οι γυναίκες, μπαίνοντας με σχετικά βίαιο τρόπο στην εργασία κατά την διάρκεια του πολέμου, βλέπουν να αλλάζουν πράγματα που δεν καταλαβαίνουν ακόμα. Οι φούστες σηκώνονται και απλοποιούνται, τα μαλλιά κόβονται κοντά. Άντρες έχουν μείνει ελάχιστοι , ο πόλεμος έχει αποδεκατίσει τον πληθυσμό. Στην Ρωσία, η γυναίκα αλλάζει υπόσταση και γίνεται παντιέρα , αθλείται, ενσαρκώνει το ιδεώδες.
Οι σιλουέτες πάλι αλλάζουν, υπακούν τους κανόνες , ξεχνούν τις καμπύλες. Και για τους δύο κόσμους. Η γυναίκα αποκτά ανδρική πλευρά, γιατί πρέπει να συμπληρώσει. Η μέση κατεβαίνει και χάνεται σε ένα ήδη αποδεκατισμένο σώμα που γίνεται μόδα. Το κάπνισμα επιτρέπεται δημοσίως και στις γυναίκες συνηθίζουν πλέον να πουδράρονται δημοσίως. Κάποιοι λένε πως αυτή η πρόκληση έχει σαν σκοπό την προσέλκυση των ελάχιστων πλέον αρσενικών.
Στον πλούσιο κόσμο όλα επιτρέπονται. Πολυτελή υφάσματα και γούνες, πολλά υφάσματα και οι καινούριες διακοσμητικές τάσεις της αρτ- ντεκώ. Τα βραδινά φορέματα γίνονται όλο και πιο μικροσκοπικά, για να διευκολύνουν τους καινούριους χορούς. Μεγάλα, σχεδόν υπερμεγέθη παλτό από πάνω με γούνα για να ζεσταίνουν. Τα ρωσικά μπαλέτα με τα κοστούμια εμπνευσμένα από την Ανατολή, κάνουν όλες τις Παριζιάνες να φορέσουν τυρμπάν και πολλά χρώματα εν μία νυχτί. Η εργασία για αυτούς είναι κάτι το μακρινό, το παρακολουθούν αποστασιοποιημένοι , σχεδόν ναρκωμένοι , με κάποια επίφαση ευχαρίστησης , σαν ένα αγώνα ιππασίας. Μέχρι το κραχ. Το τέλος μιας πρόωρης νεότητας.
Η δεκαετία που θα ακολουθήσει και θα οδηγήσει στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, θα κοιτάξει πάλι το μέλλον αλλά με τα λάθος γυαλιά ανάγνωσης. Η Αμερική θα επιβιώσει από τα συντρίμμια της και θα δείξει ένα πρόσωπο προόδου και μεγάλων αρχιτεκτονικών οραμάτων. Το Χόλυγουντ γεννιέται και γίνεται μεγαλεπήβολο. Οι φούστες θα μακρύνουν και πάλι, δεν είμαστε πια παιδιά. Τα χρώματα και οι φόρμες θα απλοποιηθούν. Τα εθνικιστικά κινήματα στην Ευρώπη γίνονται κυβερνήσεις και ζητούν από τις γυναίκες τους , να έχουν γερά, καλοφτιαγμένα σώματα, συντηρητική εμφάνιση , είναι οι μητέρες του έθνους. Τα σπορ επιτρέπονται μέχρι τον γάμο. Γεννιέται η «εθνική» μόδα και οι κανόνες της κυβέρνησης για το σωστό ντύσιμο. Παρολ’ αυτά , τα λάθος γυαλιά βοηθούν στην λάθος όραση. Όλοι ζουν στην παραίσθηση του μεγαλείου και του ένδοξου μέλλοντος που έρχεται. Η σιλουέτα επανέρχεται στις γυναικείες καμπύλες . Η μέση τονίζεται, οι ώμοι φυσικοί , τα μήκη λογικά, απουσιάζει η φαντασία και η εκκεντρικότητα, κατοχυρώνεται η πολυτέλεια. Ενδυναμώνεται το αρχαιοελληνικό ιδεώδες, γλυκιά καραμέλα της απολυταρχίας. Λίγο πριν το καινούριο τέλος.

Δημοσιεύτηκε στο Look Νοεμβρίου 

Advertisements

§ 2 Responses to Μόδα και κρίση

  • Ο/Η γιώτα λέει:

    Να μια πλευρά της ιστορίας που δε τη διέθεταν τα σχολικά βιβλία, αγνοούσα και ανακαλύπτω μεσα απο το κείμενο σου, το απίστευτο ενδιαφέρον που έχει.
    ΥΠΕΡΟΧΟ.
    Πολύ μου αρέσει ο τρόπος που γράφεις. Στο έχω πει και στο ξαναλέω.

  • Ο/Η Dennis λέει:

    Μόδα υπήρχε απο τους Νεάντερνταλ. Όχι δεν είναι κατι επιφανειακό, θίγει όμως τον εγωισμό μου όταν κάποιος μου λέει άμεσα η έμμεσα τι να φορέσω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

What’s this?

You are currently reading Μόδα και κρίση at superficial intelligence.

meta

Αρέσει σε %d bloggers: